6 Smaków Ajurwedy czyli idealny posiłek!

Jeden z najważniejszych tematów ajurwedy to koncepcja 6 smaków, które połączone w posiłku tworzą idealną kompozycję. 6 smaków Ajurwedy to coś więcej niż wiedza o walorach smakowych produktów, to umiejętność tworzenia posiłku, który będzie miał wspaniały wpływ na ciało i duszę. W tym poście opiszę każdy z sześciu smaków, przybliżę Ci ich działanie na organizm oraz podam przykłady produktów, które za te smaki odpowiadają! Na koniec oczywiście pokażę Ci propozycję posiłków, które idealnie wpisują się w koncepcję 6 smaków! <3

Ważne pojęcie przy omawianiu tego tematu to rasa co oznacza dosłownie smak. Rasa to odczuwane przez Nas doznanie po spotkaniu się kubków smakowych na języku z jedzeniem. Co ważne, to dzięki wilgotności języka jesteśmy w stanie odczuwać smaki, dlatego mówi się, że woda jest nośnikiem smaku.

Słuchaj swojego organizmu.. i języka!

Wiesz, że jestem fanką słuchania swojego organizmu i w przypadku koncepcji 6 smaków ma ogromny sens. Na pewno odczuwałeś kiedyś apetyt na daną potrawę czy dany smak jak słodkie owoce, lody, słone przekąski, pizza, burger i tak dalej. (Muszę przestać z wymienianiem, bo robię się głodna. 🙂 ) Otóż nasz organizm wskazując smak, na który ma ochotę daje nam znać, jakich witamin czy minerałów może nam brakować!

Ajurweda mówi, że dieta w której występują wszystkie smaki sprawia, że organizm dostaje wszystko co mu potrzebne! Jednak trzeba zauważyć, że to nie tylko smak, ale też jakość produktów ma ogromne znaczenie. Każdy ze smaków znajdziemy w zdrowych jak i nie zdrowych produktach. Sęk w tym, by wybierać te zdrowe i jeść w zbilansowanych ilościach każdy ze smaków!

Przy okazji koniecznie zobacz moją serie filmów o Ajurwedzie na youtubie, tam poruszam, więcej jej tematów! https://www.youtube.com/watch?v=BKVb0hC-FmE&t=406s

Poniżej umówię, jakie produkty reprezentują każdy ze smaków. Aczkolwiek, abyś w pełni mógł zrozumieć jaka jest dla Ciebie konkretna dobra dieta, koniecznie zapoznaj się z moimi wcześniejszymi postami. Przeczytaj mój post o Doszach czyli 3 typach osobowości i natury – pomoże Ci to w określeniu, którym typem jesteś. Następnie zobacz post o najlepszej diecie dla każdej z dosz, byś wiedział jak dbać konkretnie o Twój organizm! Kiedy już to zrobisz, czytając o smakach w Ajurwedzie, będziesz miał pełniejszy obraz jak powinna wyglądać Twoja zdrowa dieta! 🙂

Zaczynamy! Czas na wiedzę o smakach! Ajurweda wyróżnia ich 6 jest to smak: słodki, gorzki, kwaśny, ostry, cierpki, słony!

1. SMAK SŁODKI

cechy: zimny, ciężki, oleisty

równoważy: Pitta i Vata

zwiększa: Kapha

Smak słodki najczęściej występuję w pożywieniu bogatym w węglowodany (cukry), białko oraz tłuszcze. Ten smak odczuwany jest jako odżywczy i po mający po angielsku określenie ‘grounding’ czyli dosłownie uziemiający. Myślę, że to określenie dobrze go wyraża. Smak słodki jedzony w moderacji ma korzystny wpływ na siłę, długowieczności oraz odżywia komórki.

Ajurweda zaleca jedzenie więcej smaku słodkiego, kiedy próbujesz przytyć. Dlaczego? Smak słodki znajdziesz w węglowodanach takich jak kasze, ryż, ziemniaki, chleb, ciasta, owoce, miód. To produkty bogate w cukry, które jedzone w dużej ilości odkładają się w postaci tkanki tłuszczowej.

Smak słodki jest nam potrzebny w diecie. Według Ajurwedy ten smak posiadają również: orzechy, nabiał, zdrowe tłuszcze jak awokado, kokos, daktyle czy dynia! Warto wiedzieć, że mięso również ma smak słodki, dlatego powinno być jedzone z umiarem.

Przykład przepisu, który wydaje się słony, ale zawiera sporo smaku słodkiego!

2. SMAK KWAŚNY

cechy: lekki, oleisty, gorący

równoważy: Vata

zwiększa: Pitta i Kapha

Ten smak uważany jest za rozbudzający emocje, stymulujący apetyt, przyspieszający trawienie. Należy jeść go uważnych ilościach, ponieważ w nadmiarze może doprowadzić do wzbudzenia agresji. Polecany jest dla diabetyków, gdyż zazwyczaj zawiera dużo błonnika! Większość jego źródeł bogatych jest w wit. C. Domyślasz się już, że to na pewno cytryna, limonka, pomarańcze. 🙂 Jednak może zaskoczę Cię mówiąc, że smak kwaśny zawiera również: borówkach, truskawkach, malinach, pomidorach, jabłkach, winogronach, ananasie, jak również w jogurcie! 🙂 Oprócz tych produktów, Ajurweda zaleca również jedzenie kwaśnego smaku w małych ilościach pod postacią fermentowanej żywności jak ogórki kwaszone, kwaszona kapusta czy inne kiszonki.

Przykład właściwego połączenia smaku kwaśnego ze słodkim.

3. SMAK SŁONY

cechy: gorący, ciężki, oleisty

równoważy: Vata

zwiększa: Pitta i Vata

Ze wszystkich 6 smaków Ajurwedy ten często kojarzony jest ze złą sława, jeśli chodzi o właściwości zdrowotne. To prawda, że nadmiarna podaż soli może doporwadzić do wysokiego ciśnienia i zatrzymywania się wody w organiźmie. Jednak trzeba również pamiętać, że racjonalne spożywanie zdrowych produktów o smaku solnym będzie miało korzystny wpływ na zdrowie. Smak słony znaczy o zawartości minerałów w pożywieniu, dlatego reguluję poziom elektrolitów, przyczynia się do polepszenia trawienia. Przede wszystkim należy pamiętać, by jeść smak słony pod postacią zdrowych produktów jak: oliwki, ryby, warzywa morskie jak nori, sos sojowy. Natomiast ograniczyć typowe wysoko przetworzone słone przekąski jak chipsy czy paluszki. 🙂

keto-wege-przepisy
Przepis na czekoladki z solą! Znajdziesz w moim ebooku WEGE W FORMIE!

4. SMAK OSTRY

cechy: gorący, lekki, suchy

równoważy: Kapha

zwiększa: Pitta, Vata

Ten smak można dosłownie nazwać ‘gryzącym, kującym’, gdyż właśnie takie doznania nam zapewnia. Jeden z 6 smaków Ajurwedy, który jest najmniej wskazany szczególnie dla Pitty, gdyż może zbyt rozgrzać jej temperament i doprowadzić do agresji jak również problemów trawiennych. Godnym uwagi jest fakt, że smak ostry zawarty jest w olejkach, które występują w żywności, którą spożywamy. Mimo, że dosłownie mówimy, o tym smaku jako ostrym, nie zawsze będzie on typowo w tej sposób odczuwany. Albowiem smak ostry ma również bardzo wiele ziół!

Korzyści ze spożywania smaku ostrego, szczególnie ważne dla Kaphy to: stymulacja układu trawiennego do pracy, działanie antybakteryjne, poprawa pracy mózgu, poprawa cyrkulacji krwi. Przykładem ostrych produktów są: pieprz, papryczka chili, czosnek, cebula, rzodkiewki, musztarda, oregano, bazylia, mięta, imbir, kardamon, cynamon, mięta, rozmaryn, curry.

Pamiętaj, że dla każdej z dosz spożywanie smaku ostrego będzie korzystne!

Podczas gdy, Kapha może dodawać dużo chilli do pożywienia, dla Pitty i Vaty będzie lepsze skupić się na innych ziołach jak oregano, imbir i tak dalej. Również ważne jest, by smak ostry był łączony z innymi smakami jak kwaśny, słodki i cierpki. Dzięki temu Pitta i Vata dużo lepiej go przejmie.

5. SMAK GORZKI

cechy: lekki, chłodny, suchy

równoważy: Pitta i Kapha

zwiększa: Vata

Smak gorzki, chociaż może się kojarzyć bardzo zdrowotnie, jak każdy w nadmiarze będzie szkodził. Ten smak odkryjesz w wielu warzywach, szczególnie tych w kolorze zielonym i żółtym! Nim warzywa są bardziej ciemnozielone, tym więcej substancji o prozdrowotnych właściwościach zawierają! Po pierwsze, korzyści spożywania smaku gorzkiego to neutralizacja toksyn, oczyszczenie krwi, poprawa kondycji wątroby. Wartym uwagi jest fakt, że właściwości oczyszczające tego smaku nie tylko wpływają na nasze ciało, ale również na umysł! Dodatek gorzkiego smaku uwalnia od intensywnych emocji i nerwów, jak również może poprawić pamięć. Żywność o smaku gorzkim to przykładowo: kalafior, brokuły, szpinak, cukinia, seler, bakłażan, rabarbar, kurkuma, czarna i zielona herbata. Oprócz tego bardzo wiele ziół ma smak gorzki: tymianek, rumianek, kozieradka, kolendra, rozmaryn, koper.

Jednak spożywany w nadmiarze może też przynieść niechciane skutki jak zatrzymywanie się wody w organizmie. Idealnym przykładem takiego produktu o smaku gorzkim jest kawa, która w nadmiarze może prowadzić do poczucia niepokoju, niepłodności i zaburzeniach rytmu serca!

Paleo owsianka czyli kalafior zamiast płatków! Idealny posiłek 6 smaków!

6. SMAK CIERPKI

cechy: zimny, suchy i cięzki

równoważy: Pitta i Kapha

zwiększa: Vata

Ten smak jest nieco podobny do smaku gorzkiego, szczególnie w swoich pozytywnym oddziaływaniu na organizm. W smaku jednak będzie on wyraźnie inny. Wyobraź sobie smak niedojrzałego banana, granatu czy kiełków. To jest właśnie smak cierpki. Przyczynia się on do regulowania trawienia, gojenia się ran i co ważne, działa oczyszczająco na umysł. Smak cierpki znajdziemy w wielu rodzajach fasoli, szparagowej, soczewicy, ciecierzycy, czarnej i białej. Z tego względu Vata, która ma tendencje do gazów musi jeść go rozważnie. Poleca się namaczanie fasoli przed gotowaniem i wybieranie fasoli o mniejszej wielkości tj. soczewicy lub fasoli mung.

Smak cierpki znajdziesz również w maślance, cytrynie, wiśniach, ogórkach, grzybach, okrze, szpinaku, persimonie, produktach żytnich!

Pieczarki po azjatycku z zielonym puree! Uwielbiam to danie za idealnie skomponowany smak cierpki w nim. Przepis znajdziesz w moim ebooku Wege w Formie!

Podsumowanie i przykłady przepisów!

Kiedy już nauczysz się rozpoznawać smaki, możesz tworzyć dania, które będą najbardziej korzystnie wpływać na Twój organizm! Tworząc danie i kierując się smakami weź pod uwagę, którą Dosza jesteś, jak się czujesz i jaką nierównowagę chcesz wyleczyć. 🙂 Przykładowo, jeśli jesteś Pittą Twoje posiłki mogą być bardziej słodko-gorzko-cierpkie niż ostre. Jeśli jesteś Kapha dobrze zrobisz jeśli w posiłkach będzie więcej smaku ostrego! Jednak każdej z dosz potrzebny jest każdy z 6 smaków dla równowagi.

Po przeczytaniu tego postu już wiesz, który smak jakie ma korzyści, wiec w razie konkretnych problemów sięgaj po produkty go zwierające. 🙂

Na koniec wrzucę kilka przykładów przepisów, które wspaniale odwzorowują koncepcję 6 smaków. Od dłuższego czasu właśnie takie staram się tworzyć, dlatego znajdziesz w moich przepisach dużo ziół, przypraw i warzyw, nawet w słodkich produktach! 🙂

życzę Ci zabawy w szukaniu kompozycji smaków i co najważniejsze.. pamiętaj, że to którego smaku pragniesz mówi wiele, o tym co potrzebuje Twój organizm! Słuchaj go uważnie!

Ściskam,

Justyna

Polska Sałatka Warzywna może idealnie połączyć 6 smaków Ajurwedy!
6-smaków-Ajurwedy-słodki-ostry-gorzki-kwaśny-słony-właściwości-równowaga
Nie bez powodu kuchnia Tajska uważana jest za najsmaczniejszą na świecie- w Tajlandii wiedzą jak łączyć ze sobą smaki! i tak kultowym daniem będzie curry.
Na zdjęciu zielone curry oraz butter masala z tofu, przepisy w wersji białkowo-tłusczowej podanej z ryżem z kalafiora! Te przepisy znajdziesz w ebooku Wege w Formie!
Kolejny posiłek inspirowany Azją, który sprawia, że się rozpływam z przyjemności!

Przy okazji zapraszam Cię na warsztaty z kuchni tajskiej 31 sierpnia w Warszawie, pogotujemy i posmakujemy dań idealnie łączących ze sobą smaki! Będziemy się świetnie bawić!

Szczegóły warsztatów! Zostały ostatnie miejsca 🙂

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.